S10 kostenbesparingen
Uw partner in bedrijfsvoering
Footer van de website rode lijn met lichtblauw gefaded
Nederlandse vlag voor pagina in het Nederlands
kostenbesparingen door S10 consultancy ook Engelstalig
Home  >>  Artikelen >> Artikel “De tijd van grenzen verleggen”
S10 Consultancy column S10 column: de tijd van grenzen verleggen
Opent in nieuwe tab afbeelding S10 column over verleggen van grenzen
KVK 57521425
BTW Nr.: NL175593978B01
© S10 consultancy ®  2017
0252-225 466
S10 consultancy ® , ook voor UW kostenbesparingen en interim management opdrachten!
Navigatieknop terug naar columns overzicht Navigatieknop terug naar columns overzicht Navigatieknop terug naar columns overzicht Navigatieknop terug naar columns overzicht Grenzen worden verlegd op fysiek gebied De waterstof auto, weer een grens verlegd Het weer wordt extremer en verlegd zijn grenzen Trend in gezondheidszorg, verleggen van grenzen S10 artikel icon: verleggen van grenzen onder meer in de zorg

S10 consultancy artikel: “De tijd van grenzen verleggen”

21-11-2014 Een artikel over het constant verleggen van grenzen: Grenzen worden verlegd. Soms wordt de grens te ver verlegd. Soms zijn nieuwe grenzen voor de stakeholders niet duidelijk. Waar liggen de grenzen van de transformatie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving? Hoe past ‘meer met minder’ in dit geheel? Door Stan van Gemert, directeur

Grenzen worden verlegd

Zomaar   valt   mij   op   dat   we   continue   onze   grenzen   verleggen.   Zowel   bij   menselijke   prestaties,   als   bij   technologische   ontwikkelingen.   Nieuwe records    vliegen    je    om    de    oren,    nieuwe    ontwikkelingen    volgen    elkaar    in    rap    tempo    op.    Maar    ook    onze    verzorgingsstaat    ondergaat grensverleggende transformaties. ‘Meer met minder’ krijgt een andere betekenis.

De mens verlegt grenzen op fysiek gebied

Op fysiek gebied lijkt de mens steeds meer de grens van zijn kunnen te verleggen. Ik haal slechts een paar recente voorbeelden aan:

Koorddansen record

3   november   2014   slaagde   Nik   Wallenda   er   in   om   geblinddoekt   en   zonder   vangnet,   op   180   meter   hoogte   over   een   koord   tussen   twee wolkenkrabbers te lopen. Zelfs zonder hoogtevrees, beangstigend.

Vrije valsprong record

24   oktober   2014   werd   het   record   vrije   valsprong   verbeterd   door   Google   baas Alan   Eustace.   Hij   sprong   vanaf   41,4   km   hoogte   en   ging   door   de geluidsbarrière heen. Het record van onbemande ballonvlucht staat overigens op 53 km. De volgende grens? Mag ik bedanken?

Duurrecord gamen

4   november   2014   werd   het   wereldrecord   aan   één   stuk   gamen   verbroken.   De   Pool   Hubert   Blejch   heeft   het   voor   elkaar   gekregen   5   dagen,   21 uur   en   41   minuten      aan   een   stuk   achter   de   computer   te   spelen   zonder   slaap.   Slechts   tien   minuten   pauze   per   uur   waren   toegestaan. Uitputtend.

Marathon record

28   september   2014   Heeft   de   Keniaan   Dennis   Kimetto   het   wereldrecord   marathonlopen   verbeterd   tijdens   de   marathon   in   Berlijn:   2   uur   2 minuten   en   57   seconden.   Hiermee   snoepte   hij   maar   liefst   26   seconden   af   van   het   vorige   record.   Een   gemiddelde   van   maar   liefst   bijna   21 kilometer per uur! Zondermeer slopend.

Baanrecord

2 november 2014 prolongeerde Kjeld Nuis op de KPN NK afstanden de 1000-metertitel in de wereldrecordtijd op een laaglandbaan van 1.08,25. Hiermee schaatste hij Shani Davis uit de boeken. Ijzig snel.

De techniek verlegt grenzen op verschillende gebieden

De badeend komeet, grensverleggend naar de ruimte

Afgelopen   week   hebben   we   de   landing   van   ruimtevaartuig   Philae   op   de   “badeend-komeet”   67P   gezien.   Is   dit   een   record?   Als   je   in ogenschouw   neemt   dat   de   ontwikkeling   jaren   heeft   geduurd   en   dat   het   Ruimteschip   Rosetta   al   tien   jaar   geleden   werd   gelanceerd   (!),   hebben we   te   maken   met   technologie   uit   de   jaren   negentig.   Dat   we   zover   vooruit   kunnen   rekenen,   op   een   reisafstand   van   zes   miljard   kilometer   en anticiperen   op   vele   en   vele   variabelen,   om   vervolgens   op   een   speldenprik   van   het   universum   te   landen,   is   simpelweg   een   zeer   grote   prestatie te   noemen.   En   wat   is   het   vervolg?   Lifehacker   Martijn Aslander   weet   het   antwoord   wel:   het   toekomstig   mijnen   van   grondstoffen.   Een   volgende grens?

Computer vervangt kok, grenzen verleggen in de keuken

Op   31   oktober   2014   kwam   het   nieuws   naar   buiten   dat   een   computergestuurd   restaurant   in   Utrecht   is   geopend.   Een   nieuwe   manier   van koken. Innovatief èn efficiënt. Een andere invalshoek van ‘meer met minder’.

Roboship vervangt mankracht

Recent   was   in   het   nieuws   dat   de   universiteit   van   Twente   een   bijzondere   robot   heeft   ontwikkeld:   Roboship.   Deze   robot   kan   mankracht vervangen   bij   vieze   en   gevaarlijke   inspecties   van   bijvoorbeeld   de   ballasttanks   van   schepen.   In   dit   geval   meer   robots   en   minder   gevaarlijke   en vieze baantjes.

Waterstofauto’s, grensverleggende techniek

18 november 2014 heeft Toyota de nieuwe Toyota Mirai (“the future”) gepresenteerd na 20 jaar ontwikkelen. Na de release van de Hyundai ix35 Fuel Cell is dit de tweede productieauto die op waterstof rijdt. Deze auto’s stoten alleen waterdamp uit. Wederom is een technologische grens verlegd. De volgende grens waar we aan kunnen denken is het aantal pompen, want er is slechts één waterstofpomp in Nederland.

De natuur verlegt wederom-grenzen: (te) nat, (te) droog, (te) koud en (te) warm

Ook   de   natuur   lijkt   zijn   grenzen   te   verleggen,   al   dan   niet   onder   invloed   van   de   mens.      Zo   hebben   we   uiteenlopende   records   dit   jaar   mogen meemaken.

(te) koud

Op   11   januari   kwam   op   zeven   officiële   meetposten   het   kwik   onder   de   -20   graden.   Een   etmaalgemiddelde   temperatuur   werd   genoteerd   van   - 16,6 graden.

(te) warm

In schril contrast hiermee staat een extreme julimaand: warmer, maar ook natter. De warmte konden we niet het huis uit krijgen. Dit terwijl in het midden en zuiden van het land de neerslag voor een heel kwartaal viel. Lokaal racede de thermometer naar liefst 36,5 graden. Ook na de maand juli sneuvelden nog warmte records. Zo was 2 november 2014 de warmste 2 november ooit met 17,4 graden.

(te) nat en (te) droog

Ook   hebben   we   de   natste   en   droogste   periode   recent   zien   passeren.   We   hebben   de   langste   natte   periode   van   26   dagen   gezien   tot   31 augustus dit jaar en aansluitend een top 10 notering van de droogste september maanden ooit.

Grenzen verleggen op sociaal gebied

Van sommige gebieden vraag ik me af of we de grens niet te ver verleggen. Daar worden discutabele records gebroken.

Record aantal werklozen en faillissementen

We startten dit jaar met een record aantal werklozen en een record aantal faillissementen. Een slechte start van het jaar.

Record aantal bijstandsuitkeringen

In   oktober   2014   werd   gepubliceerd   dat   het   aantal   bijstandsuitkeringen   een   treurig   record   (op   basis   van   de   data   van   2013)   heeft   bereikt.   Dit terwijl de Nibud in maart dit jaar nog rapporteerde dat bijstandsgezinnen niet rond kunnen komen. Een schrijnende ontwikkeling.

Grensverleggend op de arbeidsmarkt

Eind   oktober   werd   het   volgens   de   FNV   duidelijk   dat   het   kabinetsplan   inhoudt   dat   65   plussers   (AOW’ers)   langer   aan   het   werk   moeten   blijven. Het    kabinet    wil    AOW’ers    goedkoper    aan    het    werk    houden.    De    werknemersverzekeringen    hoeven    niet    betaald    te    worden.    Deze arbeidskrachten   worden   dus   goedkoper.   Dit   kan   scheefgroei   realiseren   en   problemen   opleveren   voor   de   banen   van   zowel   de   jonge bevolkingsgroepen   als   de   55-plussers   die   naarstig   aan   het   werk   willen.   Wellicht   een   aantrekkelijke   ontwikkeling   voor   het   bedrijfsleven,   maar voor werkzoekenden is dit het tegenovergestelde. Oneerlijke concurrentie wordt geïntroduceerd.

De participatiesamenleving

18   november   was   ik   aanwezig   bij   het   zo   genaamde   “grote   zorgdebat”   en   afgelopen   week   bij   themadag   “duurzaamheid   en   maatschappelijk verantwoord ondernemen”. We gaan grenzen verleggen: van verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving.

Transitie en transformatie

Twee   bewegingen   treden   tegelijkertijd   op.   Enerzijds   is   sprake   van   een   transitie.   De   decentralisatie   van   overheidstaken   naar   gemeenten, waarbij   vanaf   2015   de   gemeenten   verantwoordelijk   worden   voor   jeugdzorg,   werk   en   inkomen   en   zorg   aan   langdurig   zieken   en   ouderen.   De komende   jaren   krijgen   de   gemeenten   er   taken   bij,   of   worden   taken   uitgebreid.   Anderzijds   is   sprake   van   transformatie.   De   zorg   gaat   anders uitgevoerd worden.

Het begrip participatiesamenleving

Het   is   me   duidelijk   geworden   dat   de   term   participatiesamenleving   met   verschillende   betekenissen   gebruikt   wordt.   Het   begrip   zelf   bestaat   al zo’n   20   jaar.   Het   'nieuwe'   begrip   wordt   gebruikt   om   aan   te   geven   dat   we   transformeren   naar   een   samenleving   waarbij   mensen   steeds   vaker de   zorg   voor   elkaar   regelen,   zonder   hulp   van   de   overheid.   Door   boze   tongen   vrij   vertaald   met:   “zoek   het   maar   zelf   uit”.   Het   oudere   en   mijns inziens   correcte   begrip   is   het   mogelijk   maken,   dat   mensen   met   een   afstand   tot   de   arbeidsmarkt   kunnen   participeren   in   de   samenleving   en kunnen   mee   doen   aan   werk-   en   woonactiviteiten   in   de   eigen   wijk,   samen   met   hun   verwanten   en   buren.   Deze   twee   duidingen   van   eenzelfde begrip staan bijna haaks op elkaar. In discussies worden deze betekenissen door elkaar gebruikt, wat leidt tot heilloze debatten.

Het debat

Tijdens   het   debat   werd   een   aantal   zaken   genoemd.   Gezegd   werd   dat   de   media   horrorverhalen   verspreiden,   dat   veel   bij   hetzelfde   blijft,   dat   de zorgkosten   uit   de   hand   liepen   en   dat   daarom   alles   anders   zal   gaan,   maar   beter!   Dit   stelde   me   in   eerste   instantie   gerust,   maar   dat   duurde   niet lang. Ik geef hieronder een aantal uitspraken die mij dat verontruste gevoel bezorgden: “P articulieren   zullen   in   de   toekomst   zorg   gaan   inkopen” .   In   deze   context   werd   ook   genoemd:   “De   private   zorgsector   gaat   toenemen” . Ook   werd   het   woord   “zorgvilla”    genoemd.   Wat   betekent   dit   feitelijk   en   hoe   moet   ik   dit   zien   in   de   context   van   het   record   aantal bijstandsuitkeringen? Betekent dit dat degene met een goede buidel wel zorg krijgt en de overige niet? Zorgwekkend, dat wel! “M ensen   moeten   rekening   houden   met   een   eigen   bijdrage” .   Ons   beeld   van   zorg   moeten   we   bijstellen.   Vergeet   het   beeld   dat   we   alles betaald   krijgen   in   de   zorg.   Er   zullen   dan   ook   meer   en   meer   bijdragen   gevraagd   gaan   worden. Aan   de   ene   kant   zit   er   een   aspect   in   van bezuinigen,   maar   er   zit   ook   een   aspect   in   van   bewust   claimen.   Voor   degenen   die   de   zorg   hard   nodig   hebben   en   tegelijkertijd   op   een houtje bijten, is dit echter wel een verontrustende ontwikkeling; “W e   streven   ernaar   om   zoveel   mogelijk   door   te   gaan   met   dezelfde   aanbieders,   maar   wel   tegen   een   lager   tarief” .   In   deze   context   gaf een   gemeenteraadslid   trots   aan   dat   het   ook   anders   kan.   Hij   had   een   tweetal   offertes   ontvangen,   waarvan   een   werkte   met   professionals en   een   ook   met   vrijwilligers.   Hij   schaarde   deze   laatste   offerte   onder   het   kopje   innovatief.   De   gemeente   heeft   de   opdracht   uiteindelijk gegund   aan   het   bedrijf   dat   vrijwilligers   heeft   en   bespaart   hiermee   50%.   Vergeleken   met   de   25%   besparing   die   nodig   was,   hield   deze gemeente   zelfs   geld   over!   Later   gaf   hij   aan   dat   er   bij   vrijwilligers   sprake   is   van   grote   motivatie   en   dat   de   zorgbehoevenden   deze motivatie   merken   en   hierbij   zelfs   meer   tevreden   zijn.   Een   WIN-WIN-WIN   situatie   zou   je   zeggen:   de   gemeente   bespaart   c.q.   houdt   geld over,   de   vrijwilligers   zijn   blij   en   gemotiveerd   en   de   zorgbehoevenden   zijn   zelfs   meer   tevreden.   Als   ondernemer   (en   als   potentieel zorgbehoevende)   zie   ik   hierin   echter   een   zorgelijke   ontwikkeling.   Vrijwilligers   zijn   geen   professionals.   Dit   betekent   dat   kennis   ontbreekt. De   kwaliteit   die   geboden   kan   worden   zal   hier   onder   leiden.   Tevens   vraag   ik   me   af   wat   er   met   de   professionals   gaat   gebeuren   die hierdoor   hun   baan   kwijt   raken   en   met   de   bedrijven   die   de   contracten   niet   toegewezen   krijgen.   Betekent   dit   voor   2015   een   nieuw   record aantal   faillissementen   voor   zorginstellingen,   of   moeten   nu   alle   professionals   vrijwilliger   worden?   Ook   vraag   ik   me   af   of   een   constructie als deze, op de langere termijn houdbaar is; “D e   werkzaamheden   als   huishoudelijke   hulp   zijn   onzeker” .      De   gemeenten   lijken   huishoudelijke   ondersteuning   niet   meer   te   willen vergoeden. Ik voorzie hier problemen voor een significant aantal zorgbehoevende mensen die nog wel thuis wonen; Over werkgelegenheid zijn diverse opmerkingen geplaatst. “Een vaste baan zit er niet meer in!” Hierbij werd gezegd dat vanwege de veranderende regelgeving, medewerkers na twee jaar geen nieuw contract meer krijgen aangeboden. Dit vanwege de flexibilisering van de arbeidsmarkt. Ook werd gezegd dat, als gevolg van de systeemwijzigingen, 30% van het aantal arbeidskrachten geen vast dienstverband zal hebben, zodat instellingen kunnen mee veranderen als de zorgvraag verandert. Dit is inderdaad flexibel voor de instellingen/werkgevers, maar heeft wel vergaande consequenties voor de werknemers. Is er alleen een toekomst voor jobhoppers? Waar blijft de langdurige binding en de relatie met de cliënt? Waar blijft het belang van kennis in huis houden en investeren in je personeel? Zijn zij het niet die de zorg mogelijk maken? Er   zijn   zo   nog   vele   zaken   te   benoemen.   Transformaties   waar   vraagtekens   bij   geplaatst   kunnen   worden.   Wat   wel   duidelijk   is   dat   grenzen worden   verlegd.   Zo   worden   er   grenzen   gesteld   aan   wat   zorg   nog   mag   kosten.   Er   worden   nieuwe   grenzen   gesteld   aan   de   vergoedingen (eigen   bijdrage).   En   nieuwe   indicatiestellingen   dienen   als   verkapte   grenzen.   De   oude   vanzelfsprekendheid   waarmee   wij   de   zorg   zagen   en interpreteerden   dient   te   worden   aangepast.   Er   zitten   goede   aspecten   aan,   maar   ook   zeker   minder   goede.   Ook   aspecten   waarvan   ik momenteel    niet    kan    overzien    welke    impact    ze    uiteindelijk    zullen    hebben.    Zowel    vanuit    het    oogpunt    van    de    zorginstellingen,    van    de zorgverleners, alsook van de cliënt.

Welke trend zouden we kunnen verwachten?

Naast   de   hierboven   aangegeven   verwachtingen   waaronder   de   flexibilisering   en   vrijwilligers,   moeten   instellingen   mijns   inziens   iets   doen.   Het overgangsrecht   voor   de   cliënten   betekent,   dat   zij   voor   (een   deel   van)   2015   dezelfde   zorg   houden.   De   instellingen   zelf   ontvangen   echter minder   geld   voor   dezelfde   hoeveelheid   te   verlenen   zorg,   of   raken   zelfs   contracten   kwijt.   Waarschijnlijk   zullen   instellingen   ervoor   gaan   kiezen om samen te gaan werken. Tevens lijken instellingen toe te werken naar zelfsturende teams. Ik verwacht verder dat er een trend zichtbaar zal zijn dat, vanwege de eigen bijdrage, minder claims voor zorgmiddelen zullen worden ingediend. Tevens zal er een trend zijn dat cliënten alternatieven moeten bedenken voor de thuishulp.

De trend als gevolg van meer met minder

Er wordt gesteld dat de kwaliteit van de zorg gaat verbeteren, maar met minder geld. Dus meer kwaliteit met minder geld. De filosofie achter ‘meer met minder’ zou moeten zijn dat met minder verspillingen, meer klantwaarde wordt gerealiseerd. Ik zie hier echter dat een weg ingeslagen wordt die niet bepaald wordt door kwaliteit, maar puur door financiële haalbaarheid. Geen kwaliteitsverbetering! Geen waardevermeerdering voor de cliënt! Sterker nog, ik zie als strategie, dat voorheen betaalde banen worden opgevuld door vrijwilligers en een voortgaande flexibilisering van de arbeidsmarkt. Vanuit deze zienswijze is sprake van waardevernietiging in plaats van waardecreatie. Op basis van de huidige informatie verwacht ik dan ook dat de kwaliteit van zorg hieronder zal gaan lijden. Wellicht val ik nu ook onder de media die horrorverhalen vertellen? De toekomst zal duidelijkheid brengen. Wellicht dat in de loop van 2015, de feitelijke grenzen voor alle stakeholders duidelijker zichtbaar zullen worden.
naar boven naar boven
Artikelen Artikelen Artikelen
S10 column: de tijd van grenzen verleggen
Opent in nieuwe tab afbeelding naar boven naar boven
Navigatieknop terug naar columns overzicht Navigatieknop terug naar columns overzicht Grenzen worden verlegd op fysiek gebied De waterstof auto, weer een grens verlegd Het weer wordt extremer en verlegd zijn grenzen Trend in gezondheidszorg, verleggen van grenzen

“De tijd van grenzen verleggen”

Door Stan van Gemert, directeur

Grenzen worden verlegd

Zomaar   valt   mij   op   dat   we   continue   onze   grenzen   verleggen.   Zowel bij    menselijke    prestaties,    als    bij    technologische    ontwikkelingen. Nieuwe   records   vliegen   je   om   de   oren,   nieuwe   ontwikkelingen   volgen elkaar   in   rap   tempo   op.   Maar   ook   onze   verzorgingsstaat   ondergaat grensverleggende   transformaties.   ‘Meer   met   minder’   krijgt   een   andere betekenis. 

De mens verlegt grenzen op fysiek gebied

Op   fysiek   gebied   lijkt   de   mens   steeds   meer   de   grens   van   zijn   kunnen te verleggen. Ik haal slechts een paar recente voorbeelden aan: 

Koorddansen record

3   november   2014   slaagde   Nik   Wallenda   er   in   om   geblinddoekt   en zonder   vangnet,   op   180   meter   hoogte   over   een   koord   tussen   twee wolkenkrabbers te lopen. Zelfs zonder hoogtevrees, beangstigend. 

Vrije valsprong record

24    oktober    2014    werd    het    record    vrije    valsprong    verbeterd    door Google   baas   Alan   Eustace.   Hij   sprong   vanaf   41,4   km   hoogte   en   ging door     de     geluidsbarrière     heen.     Het     record     van     onbemande ballonvlucht   staat   overigens   op   53   km.   De   volgende   grens?   Mag   ik bedanken? 

Duurrecord gamen

4    november    2014    werd    het    wereldrecord    aan    één    stuk    gamen verbroken.   De   Pool   Hubert   Blejch   heeft   het   voor   elkaar   gekregen   5 dagen,   21   uur   en   41   minuten      aan   een   stuk   achter   de   computer   te spelen    zonder    slaap.    Slechts    tien    minuten    pauze    per    uur    waren toegestaan. Uitputtend. 

Marathon record

28     september     2014     Heeft     de     Keniaan     Dennis     Kimetto     het wereldrecord   marathonlopen   verbeterd   tijdens   de   marathon   in   Berlijn: 2   uur   2   minuten   en   57   seconden.   Hiermee   snoepte   hij   maar   liefst   26 seconden   af   van   het   vorige   record.   Een   gemiddelde   van   maar   liefst bijna 21 kilometer per uur! Zondermeer slopend. 

Baanrecord

2   november   2014   prolongeerde   Kjeld   Nuis   op   de   KPN   NK   afstanden de   1000-metertitel   in   de   wereldrecordtijd   op   een   laaglandbaan   van 1.08,25. Hiermee schaatste hij Shani Davis uit de boeken. Ijzig snel. 

De techniek verlegt grenzen op verschillende gebieden

De badeend komeet, grensverleggend naar de ruimte

Afgelopen   week   hebben   we   de   landing   van   ruimtevaartuig   Philae   op de    “badeend-komeet”    67P    gezien.    Is    dit    een    record?    Als    je    in ogenschouw   neemt   dat   de   ontwikkeling   jaren   heeft   geduurd   en   dat het   Ruimteschip   Rosetta   al   tien   jaar   geleden   werd   gelanceerd   (!), hebben   we   te   maken   met   technologie   uit   de   jaren   negentig.   Dat   we zover   vooruit   kunnen   rekenen,   op   een   reisafstand   van   zes   miljard kilometer   en   anticiperen   op   vele   en   vele   variabelen,   om   vervolgens op   een   speldenprik   van   het   universum   te   landen,   is   simpelweg   een zeer   grote   prestatie   te   noemen.   En   wat   is   het   vervolg?   Lifehacker Martijn   Aslander   weet   het   antwoord   wel:   het   toekomstig   mijnen   van grondstoffen. Een volgende grens? 

Computer vervangt kok, grenzen verleggen in de keuken

Op    31    oktober    2014    kwam    het    nieuws    naar    buiten    dat    een computergestuurd    restaurant    in    Utrecht    is    geopend.    Een    nieuwe manier   van   koken.   Innovatief   èn   efficiënt.   Een   andere   invalshoek   van ‘meer met minder’. 

Roboship vervangt mankracht

Recent    was    in    het    nieuws    dat    de    universiteit    van    Twente    een bijzondere     robot     heeft     ontwikkeld:     Roboship.     Deze     robot     kan mankracht     vervangen     bij     vieze     en     gevaarlijke     inspecties     van bijvoorbeeld   de   ballasttanks   van   schepen.   In   dit   geval   meer   robots   en minder gevaarlijke en vieze baantjes. 

Waterstofauto’s, grensverleggende techniek

18   november   2014   heeft   Toyota   de   nieuwe   Toyota   Mirai   (“the   future”) gepresenteerd   na   20   jaar   ontwikkelen.   Na   de   release   van   de   Hyundai ix35   Fuel   Cell   is   dit   de   tweede   productieauto   die   op   waterstof   rijdt. Deze     auto’s     stoten     alleen     waterdamp     uit.     Wederom     is     een technologische    grens    verlegd.    De    volgende    grens    waar    we    aan kunnen    denken    is    het    aantal    pompen,    want    er    is    slechts    één waterstofpomp in Nederland. 

De natuur verlegt wederom-grenzen: (te) nat, (te) droog, (te)

koud en (te) warm

Ook    de    natuur    lijkt    zijn    grenzen    te    verleggen,    al    dan    niet    onder invloed   van   de   mens.      Zo   hebben   we   uiteenlopende   records   dit   jaar mogen meemaken. 

(te) koud

Op   11   januari   kwam   op   zeven   officiële   meetposten   het   kwik   onder   de -20   graden.   Een   etmaalgemiddelde   temperatuur   werd   genoteerd   van -16,6 graden. 

(te) warm

In   schril   contrast   hiermee   staat   een   extreme   julimaand:   warmer,   maar ook   natter.   De   warmte   konden   we   niet   het   huis   uit   krijgen.   Dit   terwijl   in het    midden    en    zuiden    van    het    land    de    neerslag    voor    een    heel kwartaal   viel.   Lokaal   racede   de   thermometer   naar   liefst   36,5   graden. Ook   na   de   maand   juli   sneuvelden   nog   warmte   records.   Zo   was   2 november 2014 de warmste 2 november ooit met 17,4 graden. 

(te) nat en (te) droog

Ook   hebben   we   de   natste   en   droogste   periode   recent   zien   passeren. We   hebben   de   langste   natte   periode   van   26   dagen   gezien   tot   31 augustus   dit   jaar   en   aansluitend   een   top   10   notering   van   de   droogste september maanden ooit. 

Grenzen verleggen op sociaal gebied

Van   sommige   gebieden   vraag   ik   me   af   of   we   de   grens   niet   te   ver verleggen. Daar worden discutabele records gebroken.

Record aantal werklozen en faillissementen

We startten dit jaar met een record aantal werklozen en een record aantal faillissementen. Een slechte start van het jaar. 

Record aantal bijstandsuitkeringen

In   oktober   2014   werd   gepubliceerd   dat   het   aantal   bijstandsuitkeringen een   treurig   record   (op   basis   van   de   data   van   2013)   heeft   bereikt.   Dit terwijl     de     Nibud     in     maart     dit     jaar     nog     rapporteerde     dat bijstandsgezinnen     niet     rond     kunnen     komen.     Een     schrijnende ontwikkeling. 

Grensverleggend op de arbeidsmarkt

Eind   oktober   werd   het   volgens   de   FNV   duidelijk   dat   het   kabinetsplan inhoudt    dat    65    plussers    (AOW’ers)    langer    aan    het    werk    moeten blijven.   Het   kabinet   wil AOW’ers   goedkoper   aan   het   werk   houden.   De werknemersverzekeringen    hoeven    niet    betaald    te    worden.    Deze arbeidskrachten     worden     dus     goedkoper.     Dit     kan     scheefgroei realiseren    en    problemen    opleveren    voor    de    banen    van    zowel    de jonge    bevolkingsgroepen    als    de    55-plussers    die    naarstig    aan    het werk     willen.     Wellicht     een     aantrekkelijke     ontwikkeling     voor     het bedrijfsleven,   maar   voor   werkzoekenden   is   dit   het   tegenovergestelde. Oneerlijke concurrentie wordt geïntroduceerd. 

De participatiesamenleving

18   november   was   ik   aanwezig   bij   het   zo   genaamde   “grote   zorgdebat” en   afgelopen   week   bij   themadag   “duurzaamheid   en   maatschappelijk verantwoord     ondernemen”.     We     gaan     grenzen     verleggen:     van verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. 

Transitie en transformatie

Twee   bewegingen   treden   tegelijkertijd   op.   Enerzijds   is   sprake   van   een transitie.    De    decentralisatie    van    overheidstaken    naar    gemeenten, waarbij    vanaf    2015    de    gemeenten    verantwoordelijk    worden    voor jeugdzorg,    werk    en    inkomen    en    zorg    aan    langdurig    zieken    en ouderen.   De   komende   jaren   krijgen   de   gemeenten   er   taken   bij,   of worden   taken   uitgebreid.   Anderzijds   is   sprake   van   transformatie.   De zorg gaat anders uitgevoerd worden. 

Het begrip participatiesamenleving

Het   is   me   duidelijk   geworden   dat   de   term   participatiesamenleving   met verschillende   betekenissen   gebruikt   wordt.   Het   begrip   zelf   bestaat   al zo’n   20   jaar.   Het   'nieuwe'   begrip   wordt   gebruikt   om   aan   te   geven   dat we    transformeren    naar    een    samenleving    waarbij    mensen    steeds vaker   de   zorg   voor   elkaar   regelen,   zonder   hulp   van   de   overheid.   Door boze   tongen   vrij   vertaald   met:   “zoek   het   maar   zelf   uit”.   Het   oudere   en mijns   inziens   correcte   begrip   is   het   mogelijk   maken,   dat   mensen   met een     afstand     tot     de     arbeidsmarkt     kunnen     participeren     in     de samenleving   en   kunnen   mee   doen   aan   werk-   en   woonactiviteiten   in de    eigen    wijk,    samen    met    hun    verwanten    en    buren.    Deze    twee duidingen    van    eenzelfde    begrip    staan    bijna    haaks    op    elkaar.    In discussies   worden   deze   betekenissen   door   elkaar   gebruikt,   wat   leidt tot heilloze debatten. 

Het debat

Tijdens   het   debat   werd   een   aantal   zaken   genoemd.   Gezegd   werd   dat de   media   horrorverhalen   verspreiden,   dat   veel   bij   hetzelfde   blijft,   dat de   zorgkosten   uit   de   hand   liepen   en   dat   daarom   alles   anders   zal gaan,   maar   beter!   Dit   stelde   me   in   eerste   instantie   gerust,   maar   dat duurde   niet   lang.   Ik   geef   hieronder   een   aantal   uitspraken   die   mij   dat verontruste gevoel bezorgden:  “P articulieren    zullen    in    de    toekomst    zorg    gaan    inkopen” .    In deze   context   werd   ook   genoemd:   “De   private   zorgsector   gaat toenemen” .    Ook    werd    het    woord    “zorgvilla”     genoemd.    Wat betekent   dit   feitelijk   en   hoe   moet   ik   dit   zien   in   de   context   van het   record   aantal   bijstandsuitkeringen?   Betekent   dit   dat   degene met    een    goede    buidel    wel    zorg    krijgt    en    de    overige    niet? Zorgwekkend, dat wel!  “M ensen   moeten   rekening   houden   met   een   eigen   bijdrage” . Ons   beeld   van   zorg   moeten   we   bijstellen.   Vergeet   het   beeld   dat we   alles   betaald   krijgen   in   de   zorg.   Er   zullen   dan   ook   meer   en meer   bijdragen   gevraagd   gaan   worden.   Aan   de   ene   kant   zit   er een   aspect   in   van   bezuinigen,   maar   er   zit   ook   een   aspect   in van   bewust   claimen.   Voor   degenen   die   de   zorg   hard   nodig hebben   en   tegelijkertijd   op   een   houtje   bijten,   is   dit   echter   wel een verontrustende ontwikkeling;  “W e    streven    ernaar    om    zoveel    mogelijk    door    te    gaan    met dezelfde   aanbieders,   maar   wel   tegen   een   lager   tarief” .   In   deze context   gaf   een   gemeenteraadslid   trots   aan   dat   het   ook   anders kan.    Hij    had    een    tweetal    offertes    ontvangen,    waarvan    een werkte    met    professionals    en    een    ook    met    vrijwilligers.    Hij schaarde   deze   laatste   offerte   onder   het   kopje   innovatief.   De gemeente   heeft   de   opdracht   uiteindelijk   gegund   aan   het   bedrijf dat   vrijwilligers   heeft   en   bespaart   hiermee   50%.   Vergeleken met   de   25%   besparing   die   nodig   was,   hield   deze   gemeente zelfs   geld   over!   Later   gaf   hij   aan   dat   er   bij   vrijwilligers   sprake   is van   grote   motivatie   en   dat   de   zorgbehoevenden   deze   motivatie merken   en   hierbij   zelfs   meer   tevreden   zijn.   Een   WIN-WIN-WIN situatie   zou   je   zeggen:   de   gemeente   bespaart   c.q.   houdt   geld over,     de     vrijwilligers     zijn     blij     en     gemotiveerd     en     de zorgbehoevenden   zijn   zelfs   meer   tevreden. Als   ondernemer   (en als     potentieel     zorgbehoevende)     zie     ik     hierin     echter     een zorgelijke   ontwikkeling.   Vrijwilligers   zijn   geen   professionals.   Dit betekent   dat   kennis   ontbreekt.   De   kwaliteit   die   geboden   kan worden   zal   hier   onder   leiden.   Tevens   vraag   ik   me   af   wat   er   met de   professionals   gaat   gebeuren   die   hierdoor   hun   baan   kwijt raken   en   met   de   bedrijven   die   de   contracten   niet   toegewezen krijgen.    Betekent    dit    voor    2015    een    nieuw    record    aantal faillissementen     voor     zorginstellingen,     of     moeten     nu     alle professionals   vrijwilliger   worden?   Ook   vraag   ik   me   af   of   een constructie als deze, op de langere termijn houdbaar is;  “D e   werkzaamheden   als   huishoudelijke   hulp   zijn   onzeker” .      De gemeenten    lijken    huishoudelijke    ondersteuning    niet    meer    te willen   vergoeden.   Ik   voorzie   hier   problemen   voor   een   significant aantal zorgbehoevende mensen die nog wel thuis wonen;  O ver    werkgelegenheid    zijn    diverse    opmerkingen    geplaatst. “Een   vaste   baan   zit   er   niet   meer   in!”    Hierbij   werd   gezegd   dat vanwege   de   veranderende   regelgeving,   medewerkers   na   twee jaar     geen     nieuw     contract     meer     krijgen     aangeboden.     Dit vanwege    de    flexibilisering    van    de    arbeidsmarkt.    Ook    werd gezegd   dat,   als   gevolg   van   de   systeemwijzigingen,   30%   van het     aantal     arbeidskrachten     geen     vast     dienstverband     zal hebben,    zodat    instellingen    kunnen    mee    veranderen    als    de zorgvraag     verandert.     Dit     is     inderdaad     flexibel     voor     de instellingen/werkgevers,        maar        heeft        wel        vergaande consequenties   voor   de   werknemers.   Is   er   alleen   een   toekomst voor   jobhoppers?   Waar   blijft   de   langdurige   binding   en   de   relatie met   de   cliënt?   Waar   blijft   het   belang   van   kennis   in   huis   houden en   investeren   in   je   personeel?   Zijn   zij   het   niet   die   de   zorg mogelijk maken?  Er    zijn    zo    nog    vele    zaken    te    benoemen.    Transformaties    waar vraagtekens   bij   geplaatst   kunnen   worden.   Wat   wel   duidelijk   is   dat grenzen   worden   verlegd.   Zo   worden   er   grenzen   gesteld   aan   wat   zorg nog    mag    kosten.    Er    worden    nieuwe    grenzen    gesteld    aan    de vergoedingen   (eigen   bijdrage).   En   nieuwe   indicatiestellingen   dienen als   verkapte   grenzen.   De   oude   vanzelfsprekendheid   waarmee   wij   de zorg   zagen   en   interpreteerden   dient   te   worden   aangepast.   Er   zitten goede   aspecten   aan,   maar   ook   zeker   minder   goede.   Ook   aspecten waarvan   ik   momenteel   niet   kan   overzien   welke   impact   ze   uiteindelijk zullen   hebben.   Zowel   vanuit   het   oogpunt   van   de   zorginstellingen,   van de zorgverleners, alsook van de cliënt.

Welke trend zouden we kunnen verwachten?

Naast     de     hierboven     aangegeven     verwachtingen     waaronder     de flexibilisering   en   vrijwilligers,   moeten   instellingen   mijns   inziens   iets doen.   Het   overgangsrecht   voor   de   cliënten   betekent,   dat   zij   voor   (een deel   van)   2015   dezelfde   zorg   houden.   De   instellingen   zelf   ontvangen echter   minder   geld   voor   dezelfde   hoeveelheid   te   verlenen   zorg,   of raken   zelfs   contracten   kwijt.   Waarschijnlijk   zullen   instellingen   ervoor gaan   kiezen   om   samen   te   gaan   werken.   Tevens   lijken   instellingen   toe te werken naar zelfsturende teams.  Ik   verwacht   verder   dat   er   een   trend   zichtbaar   zal   zijn   dat,   vanwege   de eigen    bijdrage,    minder    claims    voor    zorgmiddelen    zullen    worden ingediend.   Tevens   zal   er   een   trend   zijn   dat   cliënten   alternatieven moeten bedenken voor de thuishulp. 

De trend als gevolg van meer met minder

Er   wordt   gesteld   dat   de   kwaliteit   van   de   zorg   gaat   verbeteren,   maar met   minder   geld.   Dus   meer   kwaliteit   met   minder   geld.   De   filosofie achter     ‘meer     met     minder’     zou     moeten     zijn     dat     met     minder verspillingen,   meer   klantwaarde   wordt   gerealiseerd.   Ik   zie   hier   echter dat   een   weg   ingeslagen   wordt   die   niet   bepaald   wordt   door   kwaliteit, maar   puur   door   financiële   haalbaarheid.   Geen   kwaliteitsverbetering! Geen   waardevermeerdering   voor   de   cliënt!   Sterker   nog,   ik   zie   als strategie,    dat    voorheen    betaalde    banen    worden    opgevuld    door vrijwilligers   en   een   voortgaande   flexibilisering   van   de   arbeidsmarkt. Vanuit   deze   zienswijze   is   sprake   van   waardevernietiging   in   plaats   van waardecreatie.   Op   basis   van   de   huidige   informatie   verwacht   ik   dan ook   dat   de   kwaliteit   van   zorg   hieronder   zal   gaan   lijden.   Wellicht   val   ik nu   ook   onder   de   media   die   horrorverhalen   vertellen?   De   toekomst   zal duidelijkheid   brengen.   Wellicht   dat   in   de   loop   van   2015,   de   feitelijke grenzen voor alle stakeholders duidelijker zichtbaar zullen worden. 
Uw partner in bedrijfsvoering
S10 artikel icon: verleggen van grenzen onder meer in de zorg
S10 consultancy ® , ook voor UW kostenbesparingen en interim management opdrachten!
S10 Consultancy column
Een artikel over het constant verleggen van grenzen. Soms zijn nieuwe grenzen voor de stakeholders niet duidelijk.
Artikel: “De tijd van grenzen verleggen”
Navigatieknop terug naar columns overzicht Navigatieknop terug naar columns overzicht
21-11-2014